Upał w Europie widoczny z kosmosu. Satelity NOAA i NASA monitorują skutki fali gorąca
Fala upałów nad Europą Zachodnią osiąga punkt kulminacyjny. Met Office prognozuje do 38 °C w Anglii z rekordowymi punktami rosy, a satelity NOAA NESDIS i NASA Earth Observatory dokumentują narastające zagrożenie pożarowe i przesuszenie krajobrazu na południu kontynentu.
Punkt kulminacyjny nad Europą Zachodnią
Ekstremalny upał, który od kilku dni narasta nad zachodnią i południową Europą, osiąga fazę szczytową. Brytyjskie Met Office wydało w niedzielę 21 czerwca ostrzeżenie poziomu Amber (pomarańczowe) kategorii Extreme Heat na okres od poniedziałku do czwartku (22–25 czerwca), prognozując temperatury maksymalne do 38 °C w południowej Anglii. Dotychczasowy rekord czerwca dla Wielkiej Brytanii — 35,6 °C, zmierzony w Southampton w 1976 r. i w Camden Square w 1957 r. — najprawdopodobniej zostanie pobity w środę lub czwartek.
Już w poniedziałek 22 czerwca termometry w południowej Anglii mają wskazać 34 °C, we wtorek prognozowane jest 37 °C, a szczyt fali przypada na środę i czwartek z oczekiwanymi 38 °C. W piątek gorąco nieco zelżeje — do 33 °C na wschodzie wyspy. Na południu kraju spodziewane są kolejne noce tropikalne, podczas których temperatura nie spada poniżej 20 °C.
Wilgotność groźniejsza niż sam żar
Szczególne niebezpieczeństwo wynika z niezwykle wysokiej wilgotności. Punkty rosy prognozowane na środę i czwartek sięgają 22 °C. Dla porównania, podczas rekordowej fali upałów w lipcu 2022 r., gdy w Coningsby zmierzono 40,3 °C, punkty rosy utrzymywały się w jednocyfrowych wartościach. Kombinacja gorąca i wilgoci sprawia, że organizm ludzki znacznie gorzej odprowadza ciepło — pot nie paruje z powierzchni skóry, a stres cieplny zagraża nawet osobom zdrowym i młodym.
Tom Crabtree, zastępca głównego prognosty Met Office, określił tę falę jako „poważne zjawisko pogodowe z realnym wpływem na społeczeństwo”. Ostrzeżenie obejmuje ryzyka dla transportu, infrastruktury energetycznej, zaopatrzenia w wodę oraz zdrowia publicznego. Brytyjska Agencja Bezpieczeństwa Zdrowia (UKHSA) wydała równolegle alerty zdrowotne na poziomach Yellow i Amber.
Satelitarny obraz przegrzanego kontynentu
Agencje NOAA NESDIS i NASA Earth Observatory prowadzą ciągły monitoring skutków fali gorąca z orbity. Instrumenty satelitarne mierzą temperaturę powierzchni gruntu (LST), która podczas ekstremalnego upału może znacznie przekraczać temperaturę powietrza mierzoną w standardowej klatce meteorologicznej. Na południu Europy — od Półwyspu Iberyjskiego przez południową Francję po Bałkany — wskaźniki wilgotności gleby spadają do wartości krytycznych, bezpośrednio podnosząc ryzyko pożarowe. NOAA dokumentuje w cyklu raportów „Earth From Orbit”, jak fale gorąca napędzają pożary lasów i terenów rolnych w Europie, wykorzystując dane z instrumentów VIIRS na satelitach Suomi NPP i NOAA-20, zdolnych wykryć aktywne ogniska pożarowe nawet o niewielkiej powierzchni.
Gorąco będzie częstsze — to już pewność naukowa
Met Office stwierdza, że „jest niemal pewne, iż wpływ działalności człowieka zwiększył prawdopodobieństwo i intensywność zdarzeń ekstremalnie gorących”. Projekcje klimatyczne wskazują, że fale upałów w Europie — szczególnie na południu kontynentu i w południowo-wschodniej Anglii — będą coraz częstsze i intensywniejsze. Liczne badania atrybucyjne potwierdziły tę zależność dla konkretnych epizodów, w tym lata 2018 i rekordowego lipca 2022 roku.
Źródła: https://www.metoffice.gov.uk/about-us/news-and-media/media-centre/weather-and-climate-news/2026/extreme-heat-warning-extended-as-temperatures-forecast-to-reach-38c, https://www.nesdis.noaa.gov/news/earth-orbit-extreme-heat-wave-fueling-fires-across-europe, https://earthobservatory.nasa.gov/images/150083/heatwaves-and-fires-scorch-europe-africa-and-asia
