Burza geomagnetyczna G3 uderzy w Ziemię 8 czerwca. NOAA/SWPC ogłasza ostrzeżenie

Centrum Prognozowania Pogody Kosmicznej NOAA (Space Weather Prediction Center, SWPC) opublikowało 6 czerwca 2026 r. ostrzeżenie — Watch — przed burzą geomagnetyczną klasy G3 (silna) na 8 czerwca oraz klasy G2 (umiarkowana) na 9 czerwca. Bezpośrednią przyczyną jest koronalny wyrzut masy (CME), który oderwał się od powierzchni Słońca 6 czerwca i zmierza ku Ziemi. Pełna aktualizacja prognozy dostępna jest pod adresem swpc.noaa.gov.

CME z 6 czerwca: skąd pochodzi ta burza?

Koronalny wyrzut masy to miliardy ton zjonizowanej plazmy wyrzucane ze słonecznej korony z prędkością od kilkuset do kilku tysięcy kilometrów na sekundę. Gdy obłok dociera do ziemskiej magnetosfery, ściska ją od strony słonecznej i rozciąga od strony nocnej, uwalniając energię, która wprawia naładowane cząstki w ruch wzdłuż linii pola magnetycznego ku biegunom. Tam zderzenia z atomami atmosfery wywołują luminescencję — zorzę polarną.

Skala G1–G5: co oznacza klasa G3?

Skala zagrożeń geomagnetycznych NOAA obejmuje pięć stopni — od G1 (słaba) do G5 (ekstremalna). Burza G3 może powodować zakłócenia łączności radiowej na falach krótkich, wahania napięcia w sieciach energetycznych wysokiego napięcia, zwiększony opór atmosferyczny dla satelitów na niskiej orbicie (LEO) oraz obniżoną dokładność systemów GPS przez kilka godzin. Operatorzy infrastruktury krytycznej — sieci elektroenergetycznych i lotnicze — otrzymują automatyczne alerty z SWPC z co najmniej kilkugodzinnym wyprzedzeniem.

Zorza polarna widoczna w Polsce?

Burze geomagnetyczne klasy G3 przesuwają strefę widzialności zorzy daleko ku południu — do szerokości 50–55°N. Polska leży dokładnie w tym przedziale geograficznym, a obserwacje są możliwe z obszarów o niskim zanieczyszczeniu świetlnym: Podlasia, Warmii i Mazur, Podhala. Warunkiem koniecznym jest bezchmurne niebo i aktywność burzy po zmierzchu. Bieżące wartości indeksu Kp (planetarny wskaźnik aktywności geomagnetycznej) dostępne są na stronie swpc.noaa.gov — poziom Kp równy 7 lub wyższy odpowiada klasie G3.

Monitoring i niepewność prognozy

NOAA/SWPC monitoruje aktywność słoneczną przy pomocy satelitów GOES i ACE. Rzeczywista intensywność burzy zależy m.in. od orientacji wewnętrznego pola magnetycznego CME (parametr Bz) — wielkości mierzalnej dopiero na kilka godzin przed uderzeniem, co ogranicza precyzję wcześniejszych prognoz. Centrum SWPC aktualizuje komunikaty w czasie rzeczywistym; aktualne alerty dostępne są pod adresem swpc.noaa.gov/products/alerts-watches-and-warnings.

Źródła: https://www.swpc.noaa.gov/news/g2g3-geomagnetic-storm-watches, https://www.swpc.noaa.gov/noaa-scales-explanation